Je zit bij de hypotheekadviseur en die zegt, iets te achteloos, dat er "een codering" op je naam staat. Welke, dat weet hij ook niet precies. Thuis log je in bij het BKR, en daar verschijnt een tabel met kolommen die je nog nooit gezien hebt: een contractdatum, een registratiedatum, een bedrag, en ergens een losse letter A. Onderaan staat een 2. Wat dat betekent, en of het erg is, staat er niet bij.
In dit artikel leg ik uit hoe je je eigen kredietoverzicht opvraagt, wat elke letter, cijfer en datum daarop betekent, welk veld bepaalt wanneer je registratie verdwijnt, en welke fouten ik er als jurist het vaakst in aantref.
Hoe vraag je je BKR-registratie op?
Je vraagt je eigen gegevens op via Mijn Kredietregistratie, op mijnkredietregistratie.nl. Dat is de consumentenomgeving van Stichting BKR, niet bkr.nl, dat vooral voor kredietverstrekkers is. Online inzien van je kredietoverzicht is kosteloos.
Je identificeert je met iDIN, niet met DigiD. Dat is een veelgemaakte vergissing. iDIN is het identificatiemiddel van de Nederlandse banken: je logt in bij je eigen bank en die bevestigt aan het BKR wie je bent. Ondersteunt jouw bank iDIN niet, dan bestaat er een papieren route met een aanvraagformulier en een kopie van je identiteitsbewijs.
Voor een procedure werk ik liever met een gewaarmerkt overzicht. Het online overzicht is prima om zelf te lezen, maar het gewaarmerkte kredietoverzicht is een officieel document dat je als bewijsstuk kunt gebruiken; dat bestel je na inloggen tegen betaling, ten tijde van schrijven €17,50.
Los daarvan heb je het inzagerecht van artikel 15 AVG. Dat recht richt zich niet op het BKR maar op de kredietverstrekker zelf, en gaat verder dan het kredietoverzicht: je kunt daarmee het volledige dossier opvragen, inclusief de correspondentie. Juist die correspondentie is doorslaggevend, want daaruit blijkt of er destijds correct is gewaarschuwd.
Wat staat er precies op je kredietoverzicht?
Per overeenkomst zie je een aantal vaste velden, en het loont om ze stuk voor stuk langs te lopen.
De contractdatum, het bedrag en het soort krediet vertellen je om welke overeenkomst het gaat. Mensen schrikken hier soms van een registratie die ze niet herkennen: een oud telefoonabonnement met toestel bijvoorbeeld, of een creditcardlimiet die ze nooit gebruikten.
De registratiedatum is de datum waarop een gebeurtenis is gemeld. Dat is dus niet de datum waarop je achterstand ontstond, maar de datum waarop de kredietverstrekker hem doorgaf.
De werkelijke einddatum is het belangrijkste veld van allemaal. Daarover verderop meer, maar kijk nu alvast of dat veld gevuld is of leeg. En dan zijn er de bijzonderheden: de letters en cijfers, waar de meeste verwarring zit.
Wat betekenen de codes A, H, 1, 2, 3, 4 en 5?
Stichting BKR kent twee soorten meldingen, de achterstandsmelding en de herstelmelding, en daarnaast vijf bijzonderheidscoderingen die extra informatie geven over de status van het krediet.
De A staat voor achterstandsmelding. Die volgt als je meerdere termijnen achterloopt én je van je kredietverstrekker een vooraankondiging hebt gehad dat hij die melding gaat doen. Die waarschuwingsplicht is geen formaliteit: kan de bank niet aantonen dat hij je correct heeft gewaarschuwd, dan staat de A-codering er in veel gevallen ten onrechte. Zie mijn artikel over de vooraankondiging. Wat de nummering A1 tot en met A4 betekent, licht ik toe in mijn artikel over de A-coderingen.
De H staat voor herstelmelding. Die krijg je als je de achterstand hebt ingelopen terwijl het krediet nog loopt; heb je ook helemaal afgelost, dan zie je geen H maar simpelweg dat het krediet is beëindigd. De H is dus geen extra zwarte vlek (hij laat juist zien dat je het hebt rechtgezet), maar hij wist de eerdere A niet uit je overzicht.
Een 1 betekent betalingsregeling en een 2 betekent opeising. Bij een 1 heb je ná de achterstandsmelding met de kredietverstrekker afgesproken de achterstand in termijnen af te lossen. Bij een 2 eist hij juist het hele restbedrag in één keer op, meestal met een incassobureau erbij; betaal je dat alsnog, dan hoort er een einddatum geregistreerd te worden.
Een 3 betekent afboeking of kwijtschelding, en kent twee varianten die juridisch flink verschillen. Is er €250 of meer kwijtgescholden, dan hoef je dat bedrag niet meer te betalen en staat er een einddatum bij je krediet. Maar bij een interne afboeking, waarbij de kredietverstrekker afschrijft wat hij niet meer verwacht terug te krijgen, loopt het krediet gewoon door en is er nog géén einddatum. Precies daar ontstaan de registraties die jarenlang blijven hangen.
Een 4 betekent onbereikbaar. De kredietverstrekker heeft contact gezocht en dat lukte al langere tijd niet. Sta je hier geregistreerd op een adres waar je aantoonbaar allang niet meer woonde, dan raakt dat direct aan de vraag of de voorafgaande waarschuwing je wel kón bereiken.
Een 5 betekent preventieve betalingsregeling. Die is voorbehouden aan hypotheken: je maakt uit voorzorg afspraken om een achterstand in te lopen. Betaal je die af, dan wordt de vermelding weer verwijderd.
Waarom is de werkelijke einddatum zo belangrijk?
Omdat dat veld bepaalt wanneer de klok gaat lopen. Artikel 14 van het Algemeen Reglement CKI bepaalt als hoofdregel dat gegevens van afgelopen overeenkomsten vijf jaar na de werkelijke einddatum uit het Centraal Krediet Informatiesysteem worden verwijderd. Bij een herstelmelding geldt een vergelijkbare systematiek: achterstandsmeldingen van vóór de herstelmelding verdwijnen vijf jaar na de registratiedatum daarvan.
Is dat veld leeg, dan begint die vijf jaar dus nooit. Bij een oude vordering die intern is afgeboekt maar waarvan de beëindiging nooit is doorgegeven, blijft de melding staan, soms tien of vijftien jaar. Hoe dat werkt, beschrijf ik in mijn artikel over verjaarde schulden en BKR.
Controleer dus drie dingen tegelijk. Klopt de registratiedatum met wat er destijds gebeurde? Staat er een werkelijke einddatum, en klopt die met de datum waarop je afloste? En past de bijzonderheidscodering bij wat er is voorgevallen: staat er bijvoorbeeld een 3 terwijl er niets is kwijtgescholden?
Wat als er iets niet klopt?
Het BKR zelf wijzigt niets: de kredietverstrekker is verantwoordelijk voor de juistheid van zijn eigen meldingen en is degene die kan corrigeren. Je richt je verzoek dus tot de bank of leasemaatschappij die de melding deed.
Er zijn grofweg twee gronden. De eerste is dat de registratie feitelijk of procedureel onjuist is: verkeerde datum, ontbrekende einddatum, of een A-codering zonder geldige vooraankondiging. De tweede is dat de registratie op zichzelf terecht was, maar inmiddels niet meer in verhouding staat tot jouw situatie; die route steunt op artikel 21 AVG en op de eis dat elke verwerking van persoonsgegevens proportioneel en subsidiair moet zijn. Hoe die weging uitpakt, zet ik uiteen in mijn artikel over de belangenafweging. Weigert de kredietverstrekker, dan staat de gang naar Kifid of de rechter open.
Wat kun je nu doen?
Vraag eerst je kredietoverzicht op via mijnkredietregistratie.nl en bewaar het. Loop daarna per overeenkomst de velden langs: welke bijzonderheid staat erbij, wat is de registratiedatum, en is de werkelijke einddatum ingevuld. Zoek er vervolgens bij wat je nog hebt aan brieven van destijds: vooral de waarschuwing die aan de melding vooraf had moeten gaan, en het adres waar die naartoe ging. Of daar een reële grond in zit om verwijdering te vragen, hangt af van het samenspel tussen die codes, die data en dat dossier. Dat beoordeel ik graag voor je: voor €25 doe ik de haalbaarheidsscan en hoor je binnen 24 uur eerlijk of jouw zaak kansrijk is. Is die dat niet, dan zeg ik dat meteen en blijft het bij die €25.
Staat er een codering op je overzicht waarvan je niet weet wat hij daar doet? Start de intake en ik lees je kredietoverzicht regel voor regel na op de fouten die verwijdering mogelijk maken.