A-Codering (Achterstandsmelding)

Wat is een A-codering bij het BKR?

Een A-codering, voluit een achterstandsmelding, is de meest voorkomende negatieve registratie in het Centraal Krediet Informatiesysteem (CKI) van Stichting BKR. Uw kredietverstrekker plaatst deze code wanneer u een betalingsachterstand oploopt op een geregistreerd krediet: doorgaans nadat u ongeveer twee maanden of langer niet heeft betaald op bijvoorbeeld een lening, een creditcard, een telefoon op afbetaling, een private lease of een ‘koop nu, betaal later’-dienst zoals Klarna of Riverty.

Voor veel mensen ontstaat zo'n achterstand zonder kwade wil: post die tijdens een verhuizing verdween, een incasso die stukliep, of een periode van tegenslag. Het BKR-systeem maakt daarin geen onderscheid. Het registreert enkel dát er te laat is betaald, niet waaróm. Juist daarom is het de moeite waard om kritisch naar uw eigen dossier te kijken.

Hoe ontstaat een A-codering, en wat had de bank moeten doen?

Een kredietverstrekker mag een achterstand niet zomaar melden. Hij is verplicht u eerst schriftelijk te waarschuwen met een zogeheten vooraankondiging: een brief waarin staat dat er een negatieve registratie volgt als u niet binnen een bepaalde termijn alsnog betaalt, met uitleg van de gevolgen. Een gewone aanmaning of een zinnetje in de algemene voorwaarden is daarvoor niet genoeg.

Dit is geen detail. Kan de bank níét aantonen dat hij u correct en naar uw juiste adres heeft gewaarschuwd, dan is de A-codering procedureel gebrekkig en moet die in veel gevallen worden verwijderd, ook als de achterstand op zich terecht was. Lees hierover meer in mijn artikel BKR-registratie zonder waarschuwing.

De gevolgen van een negatieve A-registratie

Zodra een geldverstrekker bij een BKR-toetsing ziet dat u een A-codering heeft, gaan er vrijwel direct deuren dicht. U wordt aangemerkt als een verhoogd risico, met concrete gevolgen:

• Hypotheek afgewezen: een huis kopen of uw hypotheek oversluiten wordt geblokkeerd. Een betrouwbare hypotheek afsluiten zónder BKR-toetsing bestaat in Nederland niet.
• Leningen en lease geblokkeerd: ook een persoonlijke lening, een creditcard of een private-leasecontract wordt geweigerd zolang de code zichtbaar is.
• Doorwerking in het dagelijks leven: steeds meer verhuurders en aanbieders kijken mee, waardoor zelfs een huurwoning of abonnement lastiger wordt.

Wat de codering u concreet kost, leest u in de gevolgen van een negatieve BKR-registratie.

Hoe lang blijft een A-codering staan?

De standaardbewaartermijn is vijf jaar ná de einddatum van het krediet of ná het inlopen van de achterstand. Zolang die einddatum nog niet is doorgegeven, telt de klok zelfs nog niet. In de praktijk betekent dit dat één misstap uit het verleden u jarenlang blijft achtervolgen, óók als u allang weer financieel gezond bent. En precies dát is de kern van de twee routes waarmee de registratie vervroegd kan worden verwijderd.

Twee routes om uw A-codering te laten verwijderen

De meeste mensen kennen alleen de belangenafweging en concluderen te snel dat ze geen kans maken. Er is een tweede, vaak sterkere route. Ik onderzoek ze allebei in één scan.

Route 1: De procedurele route (vooraankondiging)

Hierbij draait alles om de vraag: is de codering vólgens de regels geplaatst? Ontbreekt de verplichte vooraankondiging, of ging die naar een adres waarvan de bank wist dat u er niet meer woonde, dan moet de A-codering worden verwijderd. Het is een harde ja-of-nee-toets, en de bewijslast ligt bij de kredietverstrekker, niet bij u. Deze route werkt zelfs als uw schuld nog niet is afgelost.

Route 2: De belangenafweging (artikel 21 AVG)

Klopt de registratie procedureel wél, dan kan verwijdering alsnog via de belangenafweging onder de privacywetgeving. Uw persoonlijke belang bij een schone lei wordt dan afgewogen tegen het belang van de bank om te blijven registreren. Deze route is kansrijker naarmate de schuld is afgelost, uw financiën stabiel zijn en u een concreet, zwaarwegend belang heeft (zoals een vastgelopen woningaankoop). Meer hierover leest u in wat is de belangenafweging.

Welke route is bij een A-codering het kansrijkst?

Juist bij de ‘kale’ A-codering is de procedurele route vaak het sterkst. De waarschuwingsplicht (de vooraankondiging) geldt namelijk specifiek voor de achterstandsmelding. In de praktijk blijkt verrassend vaak dat de bank die waarschuwing niet correct kan aantonen. Slaagt die route niet, dan blijft de belangenafweging als tweede kans over. Welke route in úw geval de meeste kans maakt, is precies wat de haalbaarheidsscan uitwijst.

Een voorbeeld uit de praktijk

Bij de geschillencommissie van Kifid oordeelde men in een vergelijkbare zaak dat een A-codering verwijderd moest worden omdat de bank de vooraankondiging naar een oud adres had gestuurd, terwijl het nieuwe adres allang bekend was. De consument kon met een uittreksel uit de Basisregistratie Personen aantonen dat hij daar niet meer woonde. De achterstand zelf stond niet eens ter discussie: de gebrekkige procedure was doorslaggevend. Weigert de kredietverstrekker, dan is een gang naar Kifid de logische volgende stap.

Zelf doen of laten onderzoeken?

U kunt twee kanten op. Wilt u het zelf aanpakken, dan is er het Zelf aan de slag-pakket (€70): een juridisch onderbouwd voorbeeldverzoek en een handleiding waarmee u zelf een verzoek indient. Liever uit handen? Dan begin ik met een haalbaarheidsscan van €25: binnen 24 uur toets ik uw dossier op beide routes en hoort u eerlijk of een verzoek kansrijk is. Blijkt het niet kansrijk, dan zeg ik dat meteen.

Veelgestelde vragen over de A-codering

Mijn schuld is nog niet afbetaald. Maak ik dan geen kans?
Voor de belangenafweging is een afgeloste schuld zo goed als noodzakelijk. Maar de procedurele route staat daar los van: ontbrak de correcte vooraankondiging, dan is de A-codering onterecht geplaatst, ongeacht of de schuld al is voldaan.

Ik heb de waarschuwingsbrief nooit gezien. Is dat een probleem?
Nee. De bank moet bewijzen dát hij de vooraankondiging correct heeft verstuurd. U hoeft niet te bewijzen dat u hem nooit ontving.

Wat is het verschil tussen A, A1, A2, A3 en A4?
De A staat voor de achterstand; de cijfers voegen een bijzonderheid toe (zoals een betalingsregeling of een opeising). Het volledige overzicht vindt u in het verschil tussen de coderingen en op de coderingen-overzichtspagina.